De dagen worden korter, de wind waait guur om het huis. Wat is er dan fijner dan een dampende kom soep die je van binnenuit verwarmt? Erwtensoep, of snert zoals velen het liefkozend noemen, is een oer-Hollandse klassieker. Een gerecht dat generaties verbindt en herinneringen oproept aan koude winterdagen. Maar wat als je diezelfde voldoening zoekt zonder dierlijke producten? Dan ontdek je de verrassend rijke wereld van veganistische erwtensoep. Een soep die net zo stevig, smaakvol en troostrijk is als het origineel, maar dan helemaal plantaardig.
Waarom kiezen voor veganistische erwtensoep?
Misschien eet je al volledig plantaardig, of ben je gewoon nieuwsgierig naar nieuwe smaken. De keuze voor een veganistische variant van deze winterse favoriet brengt veel moois met zich mee. Je kiest niet alleen voor een diervriendelijkere optie, maar vaak ook voor een lichtere, maar nog steeds voedzame maaltijd. Plantaardige ingrediënten zoals spliterwten, wortels, knolselderij en prei zitten boordevol vezels, vitaminen en mineralen. Denk aan:
- Vezels voor een goede spijsvertering en een lang verzadigd gevoel.
- Eiwitten uit de spliterwten die bijdragen aan spierbehoud.
- Vitamines zoals vitamine A (uit wortel) en vitamine K (uit prei).
- Mineralen zoals ijzer en kalium.
Bovendien laat je zien dat traditionele gerechten prima zonder vlees kunnen. Je levert een kleine, maar positieve bijdrage aan een duurzamere wereld, gewoon vanuit je eigen keuken. En het belangrijkste: je hoeft absoluut niet in te leveren op smaak. Integendeel, je ontdekt nieuwe manieren om diepte en complexiteit aan je soep te geven.
De magie van traditionele smaken zonder dierlijke producten
De karakteristieke smaak van traditionele erwtensoep komt vaak van het meegekookte spek, de krabbetjes of de rookworst. Hoe boots je die hartige, rokerige en diepe umami-smaak na in een vegan versie? Dat is makkelijker dan je denkt. Het draait allemaal om slimme keuzes en het benutten van de kracht van plantaardige smaakmakers.
Het geheim van de rokerige smaak
Die geliefde rooksmaak is essentieel voor de erwtensoep-ervaring. Gelukkig zijn er verschillende manieren om dit plantaardig te bereiken:
- Gerookt paprikapoeder (pimentón): Een wondermiddel in de vegan keuken. Voeg een theelepel (of meer naar smaak) toe tijdens het bakken van de groenten of later aan de soep. Kies bij voorkeur de ‘dulce’ (zoete) of ‘agridulce’ (mild-pittige) variant.
- Liquid smoke: Een geconcentreerd rookaroma. Wees hier voorzichtig mee, een paar druppels zijn vaak al genoeg. Voeg het pas tegen het einde van de kooktijd toe.
- Gerookte tofu of tempeh: Snijd gerookte tofu of tempeh in kleine blokjes en bak ze krokant. Voeg ze op het laatst toe aan de soep of serveer ze er apart bij als topping. Dit geeft niet alleen rooksmaak, maar ook een lekkere bite.
- Groenten roosteren: Door sommige groenten, zoals knolselderij of ui, vooraf te roosteren in de oven, krijgen ze een diepere, licht rokerige smaak.
Umami: de vijfde smaak in jouw soep
Umami, de hartige vijfde smaak, is cruciaal voor de diepgang die je zoekt. Vlees is van nature rijk aan umami, maar ook het plantenrijk biedt volop mogelijkheden:
- Paddenstoelen: Vooral gedroogde paddenstoelen zoals eekhoorntjesbrood (porcini) zijn umami-bommen. Week ze, snijd ze fijn en voeg ze samen met het weekvocht toe aan de soepbasis. Ook kastanjechampignons, gebakken en fijngehakt, dragen bij.
- Tomatenpuree: Even kort meebakken met de groenten ontgrendelt de umami-smaak.
- Sojasaus of tamari: Een scheutje aan het einde van de kooktijd voegt zoutigheid en diepte toe. Tamari is een glutenvrije optie.
- Edelgistvlokken: Deze gedeactiveerde gist heeft een kaasachtige, nootachtige smaak. Roer een eetlepel of twee door de soep voor extra hartigheid.
- Marmite of andere gistextracten: Een klein beetje geeft een krachtige umami-boost. Gebruik met mate.
VIDEO: Klassieke Hollandse erwtensoep, maar dan vegan!
De juiste textuur bereiken
Echte snert is dik. Zo dik dat je lepel er rechtop in blijft staan, zeggen sommigen. Deze textuur ontstaat doordat de spliterwten tijdens het lange koken uiteenvallen en de soep binden. Ook de andere groenten, zoals aardappel en knolselderij, dragen bij aan de binding. Mocht je soep toch iets te dun blijven naar jouw smaak, dan kun je een klein deel van de soep pureren met een staafmixer en dit weer door de rest roeren. Wees voorzichtig, je wilt wel de structuur van de groenten behouden.
Ingrediënten voor de perfecte vegan erwtensoep
De basis van een goede erwtensoep is verrassend eenvoudig. Het zijn de details en de kwaliteit van de ingrediënten die het verschil maken.
De basis: spliterwten en bouillon
- Spliterwten: Kies gedroogde groene spliterwten. Spoel ze goed af voor gebruik. Sommige mensen weken de erwten een nacht van tevoren, anderen vinden dit niet nodig. Weken kan de kooktijd iets verkorten.
- Groentebouillon: Gebruik een krachtige, smaakvolle vegan groentebouillon. Zelfgemaakt is natuurlijk fantastisch, maar een goed biologisch bouillonblokje of -poeder volstaat ook. Let op het zoutgehalte en pas je eigen zouttoevoeging daarop aan.
Onmisbare bronnen
Verrijk je kennis over Veganistische erwtensoep met deze essentiële leesmaterialen.
Groenten die niet mogen ontbreken
De heilige drie-eenheid van de erwtensoep, aangevuld met wat extra’s:
- Ui: De basis voor vrijwel elke soep. Snipper hem fijn.
- Prei: Gebruik zowel het witte als het lichtgroene deel. Snijd in ringen en was grondig om zand te verwijderen.
- Knolselderij: Geeft die typische, aardse smaak. Schil en snijd in blokjes.
- Winterpeen: Voor een lichtzoete toets en kleur. Schil en snijd in blokjes of plakjes.
- Aardappel: Helpt bij de binding en geeft extra body. Kies een kruimige aardappel, geschild en in blokjes.
Smaakmakers en kruiden
Eenvoud is vaak het beste:
- Laurierblad: Een of twee blaadjes mee laten trekken tijdens het koken. Verwijder ze voor het serveren.
- Tijm: Een paar takjes verse tijm of een theelepel gedroogde tijm.
- Zwarte peper: Versgemalen zwarte peper naar smaak.
- Zout: Voeg pas tegen het einde toe, omdat de bouillon al zout bevat en de smaken zich tijdens het koken ontwikkelen.
- Optioneel: Een snufje selderijzout of een takje verse bladselderij fijngesneden op het laatst.
Optionele toevoegingen voor extra diepgang
Wil je de soep nog rijker maken?
- Vegan rookworst: Er zijn tegenwoordig verrassend goede plantaardige rookworsten verkrijgbaar. Warm deze apart op volgens de aanwijzingen en voeg plakjes toe aan de soep bij het serveren.
- Andere wortelgroenten: Pastinaak of wortelpeterselie passen ook uitstekend in erwtensoep.
- Verse kruiden: Fijngesneden bladselderij of peterselie als garnering geeft frisheid.
Stap voor stap: jouw eigen vegan erwtensoep maken
Geduld is het belangrijkste ingrediënt. Neem de tijd, laat de soep rustig pruttelen en de smaken ontwikkelen.
- Voorbereiding: Spoel de spliterwten grondig af onder koud stromend water. Snipper de ui, snijd de prei in ringen (en was goed), en snijd de winterpeen, knolselderij en aardappel in blokjes van ongeveer 1 cm.
- Aanzetten: Verhit een scheutje plantaardige olie (zoals zonnebloem- of olijfolie) in een grote soeppan met dikke bodem. Fruit de ui en prei op middelhoog vuur glazig, ongeveer 5 minuten.
- Groenten toevoegen: Voeg de blokjes winterpeen en knolselderij toe. Bak een paar minuten mee. Voeg eventueel nu ook de tomatenpuree en het gerookte paprikapoeder toe en bak kort mee om de smaken los te maken.
- Erwten en bouillon: Doe de gespoelde spliterwten, de aardappelblokjes, het laurierblad en de takjes tijm in de pan. Giet de groentebouillon erbij. Zorg dat alles ruim onder staat. Breng aan de kook.
- Pruttelen: Zodra de soep kookt, zet je het vuur laag. Doe een deksel schuin op de pan (zodat stoom kan ontsnappen) en laat de soep zachtjes pruttelen. Dit duurt minimaal 1,5 tot 2 uur, of langer, tot de erwten helemaal zacht zijn en beginnen te binden. Roer regelmatig door, vooral tegen het einde, om aanbranden te voorkomen. Voeg indien nodig extra heet water of bouillon toe als de soep te dik wordt tijdens het koken.
- Afsmaken: Verwijder het laurierblad en de takjes tijm (als je die gebruikt hebt). Proef de soep en breng op smaak met zout, versgemalen zwarte peper en eventueel een scheutje sojasaus/tamari of een paar druppels liquid smoke. Roer goed door.
- Serveren: Serveer de veganistische erwtensoep gloeiend heet. Garneer eventueel met plakjes vegan rookworst, krokant gebakken gerookte tofublokjes, of verse bladselderij/peterselie. Traditioneel eet je er roggebrood bij, eventueel besmeerd met plantaardige boter of mosterd.
Tips voor de allerlekkerste soep
- Geduld, geduld, geduld: Goede erwtensoep heeft tijd nodig. Haast je niet.
- Roeren: Vooral als de soep dikker wordt, is regelmatig roeren belangrijk om aanbakken op de bodem te voorkomen.
- Een dag later: Net als traditionele snert, is vegan erwtensoep vaak de volgende dag nóg lekkerder. De smaken hebben dan goed kunnen intrekken.
- Maak een grote pan: Als je toch bezig bent, maak dan een flinke hoeveelheid. Erwtensoep leent zich uitstekend om in te vriezen.
- Invriezen: Laat de soep volledig afkoelen voordat je deze invriest. Verdeel in porties in diepvriesbakjes of -zakken. In de vriezer blijft de soep zeker 3 maanden goed. Ontdooi langzaam in de koelkast of verwarm voorzichtig op laag vuur. Mogelijk moet je na het ontdooien een beetje extra water of bouillon toevoegen.
- De lepeltest: De ultieme test voor dikte? Steek een lepel rechtop in de soep. Blijft hij staan? Dan heb je de perfecte consistentie bereikt!
Het maken van veganistische erwtensoep is een heerlijk, bijna meditatief proces. De geuren die zich langzaam door je huis verspreiden, de voldoening van een volle pan troostrijk eten. Het is een gerecht dat je omarmt en voedt, op een manier die goed voelt voor jou en de wereld om je heen. Probeer het zelf en ontdek hoe verrassend lekker en eenvoudig deze plantaardige klassieker is.
In de koelkast kun je de afgekoelde soep ongeveer 3 tot 4 dagen bewaren in een afgesloten bak. De smaken worden vaak zelfs nog beter na een dag. Ben je op zoek naar meer inspiratie voor plantaardige maaltijden? Bekijk dan deze veganistische recepten.
Kan ik veganistische erwtensoep invriezen?
Ja, absoluut! Laat de soep volledig afkoelen en vries hem dan in porties in. Hij blijft in de vriezer ongeveer 3 maanden goed. Verwarm langzaam op laag vuur en voeg eventueel wat water of bouillon toe als hij te dik is geworden. Wist je trouwens dat je voor een heerlijke vegan topping ook vegan mayonaise kunt gebruiken?
Is veganistische erwtensoep gezond?
Ja, het is een voedzame soep. Spliterwten zijn rijk aan vezels en plantaardige eiwitten. De groenten leveren veel vitamines en mineralen. Omdat er geen dierlijke vetten in zitten, is het vaak lichter dan de traditionele versie.
Wat als ik geen gerookt paprikapoeder of liquid smoke heb?
Je kunt de soep ook zonder maken, hij mist dan wel de typische rooksmaak. Probeer eventueel wat extra umami-rijke ingrediënten toe te voegen, zoals gebakken paddenstoelen of een beetje gistextract, voor meer diepgang.
Kan ik vegan erwtensoep in de slowcooker maken?
Ja, dat gaat uitstekend. Fruit de ui en prei eventueel eerst aan in een pan. Doe dan alle ingrediënten (behalve eventuele garnering zoals vegan worst) in de slowcooker. Kook op de lage stand voor ongeveer 6-8 uur, of op de hoge stand voor 4-5 uur, tot de erwten zacht zijn. Roer af en toe door.
